به گفتهء جاحظ وى يكى از رؤساى طايفهء اماميّه و از بزرگان بىمانند ادب شيعه در روزگار گذشته و از پيشوايان لغت و فيض بخشان فضيلت و كمال است شعر و روشهاى گوناگون آن از او آغاز و به او انجام مىپذيرد و كار شاعرى به او واگذار است و همگان به پيشگاميش در مسابقه شعر و شيفتگيش به ولاى دودمان بزرگوار پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله همآهنگاند . وى در هوش و حافظه چنان آيتى بود كه درباره اش گفته‌اند : غير از هزار ارجوزه ، چهار هزار ديوان شعر را از حفظ داشت و اين غير از قطعات و قصائد بود ( 1 ) و در « معاهد التنصيص » است كه غير از قطعات و قصائد ، چهار هزار ارجوزه را از برداشت و در « تكمله » است كه وى 500 شاعر ماهر روزگار خود را به گمنامى سپرد ( 2 ) . اين شاعر ، اصلا شامى و زادهء قريه « جاسم است كه از روستاهاى » جيدور « و از اعمال دمشق بود به پدرش » ندوس عطار « مىگفتند كه بعدا آن را » اوس « كرده‌اند و در دائرة المعارف اسلامى است كه خود شاعر اسم پدر را تغيير داده است و او نصرانى بود . شاعر در مصر پرورش يافت و در اغاز جوانى در مسجد جامع سقائى مىكرد . سپس به انجمن ادبا راه يافت و از آنها بهره برد و علم آموخت . وى مردى هوشيار و دانا بود و به شعر مهر مىورزيد و از آن دست برنداشت تا گاهى كه به شاعرى پرداخت و به خوبى از عهدهء آن بر آمد و بنام شد و شعرش دست بدست گرديد و خبر به معتصم رسيد او را به نزد خود در « سر من راى » خواند و ابو تمام چكامه اى چند درباره اش سرود و معتصم صله اش داد و بر شعراء روزگارش مقدم داشت ، ابو تمام به بغداد آمد و در عراق و ايران به گشت و گذار پرداخت « محمد بن قدامه »

--> ( 1 ) - فهرست نجاشى ص 102 ( 2 ) - مرات الجنان ص 102